Bliksembeveiliging cameramast: schade blijft bij de paal

Twaalf meter op een terrein waar verder niets hoog is

Het terrein lag vlak en open: een loods, een hekwerk, wat lage struiken en verder gras tot aan de sloot. Wat de eigenaar wilde zien lag ver uit elkaar, dus werd het een mast van twaalf meter met camera’s rondom.

Voordat er iets de grond in ging, hebben wij drie dingen opgemeten. De kabellengte naar de meterkast, langs het tracé ongeveer tachtig meter. De zichtlijnen vanaf de geplande hoogte. En het hoogste punt in de omgeving, de meting die bijna niemand doet en die hier de belangrijkste bleek. De nok van de loods haalde het niet, de bomen langs de weg ook niet. Zodra die mast stond, stak hij overal bovenuit.

Waarom is een hoge mast op open terrein een apart geval?

Een mast van tien meter of hoger op een vlak terrein is het hoogste punt in de omgeving. Bliksem zoekt hoogte. Maar het belangrijkste is dit: een inslag hoeft de mast niet te raken om schade te doen. Een inslag in de buurt zet spanning op alles wat in de grond zit en op elke lange kabel.

De aardpen ging naast de voet, niet erin

De ontgraving voor twaalf meter is zwaarder dan die voor een paal van vier. De voet is gestort, de kabel loopt door een mantelbuis van de meterkast tot in de mast, en de sleuf volgde de rand van het terrein in plaats van de kortste lijn. Waar hij de bestrating bij de loods kruiste, is er onderdoor geboord.

De aarding kreeg een eigen plek in dat gat. Beton geleidt slecht als het droog staat, dus een mast die erin gestort is staat niet vanzelf in goede verbinding met de grond. Naast de voet ging daarom een aardelektrode de grond in, met een kort en zo recht mogelijk stuk band naar de voetplaat.

Kort en recht is geen detail: een aardleiding met een scherpe bocht erin voert een stroomstoot slechter af dan dezelfde leiding rechtdoor. Het aansluitpunt zit daarom onderaan de mast, en de verbinding ligt in een putje dat open kan. Wat onder de grond zit, wilt u over vijf jaar kunnen nakijken zonder de bestrating eruit te halen. Hoe zo’n voet gemaakt wordt, staat op grondwerk en fundering.

Waarom is de kabel naar de meterkast het echte risico?

Omdat die kabel uw pand in loopt. Bij een inslag in de buurt komt er spanning op elke lange kabel in de grond, ook als de mast zelf niet geraakt is. Die spanning loopt mee naar binnen, naar de opnameapparatuur. Daarom zit er aan beide uiteinden een overspanningsbeveiliging: bij de mast en bij de kast.

Zo’n beveiliging leidt een piek naar de aarde weg en offert daarbij zichzelf op. Gaat er iets kapot, dan liever dat kastje dan alles wat erachter hangt. Over diezelfde kabel gaat ook de voeding van de camera’s mee, dus er hangt meer aan die ene lijn dan u denkt. Waar zo’n kabel ophoudt, staat op stroom en netwerk naar de paal.

Wanneer dit loont, en wanneer wij het afraden

Hier was de afweging kort: twaalf meter, niets hoogs in de buurt, en tachtig meter kabel die het gebouw in loopt. Bij een paal van drie meter tussen de bebouwing ligt het anders. Daar staat het huis hoger, staan er bomen omheen en hangt de straatverlichting erboven. Zo’n paal is niet het hoogste punt en de kabel is kort. Een aardpen en twee beveiligingen zijn daar meestal weggegooid werk.

Wat wij niet kunnen beloven, zeggen wij er meteen bij: niemand houdt een inslag tegen. Wat u wel kunt regelen is waar de schade ophoudt, en dat is het verschil tussen een defecte mast en een pand waarin niets het meer doet. Of dat de moeite waard is, hangt aan de hoogte, en die kiest u op wat u wilt zien.

Wat er nu staat

Er staat een ronde mast van twaalf meter in een donkere tint, met vier vaste camera’s op de kop en de aansluitkast op ooghoogte in plaats van bovenin. Dat is een bewuste keuze: alles wat u zonder hoogwerker wilt kunnen openen, hoort beneden te zitten. Meer daarover staat op de pagina over cameramasten.

In beeld staan het hek over de volle breedte, de inrit, het parkeervak naast de loods en het pad langs de sloot. Vanaf twaalf meter herkent u richting en gedrag, geen gezichten op afstand. Wie ook gezichten wil, zet daar een tweede en veel lagere camera voor neer.